Kadýn üreme organlarýný, dýþ ve iç üreme organlarý olarak iki bölümde incelemek gerekir.

Dýþ üreme organlarý ; büyük ve küçük dudaklar, klitoris, zar ve vajina (hazne) giriþinden oluþur. Vajina giriþinin hemen üzerinde bir üreme organý olmayan idrar deliði de yer alýr.

Ýç üreme organlarý ; vajina, rahim (uterus), yumurtalýklar (overler) ve tüplerdir (rahim kanallarý).

Küçük dudaklar (labia minör): Büyük dudaklarýn hemen altýnda vajina giriþini çevreleyen yaprak biçiminde iki küçük deri kývrýmýdýr. Kýl ve deri altý dokusu bulunmaz. Ancak kan damarlarý ve sinirler açýsýndan zengindir.

Klitoris (býzýr) : Kadýn cinsel organýnýn üst bölümünde küçük dudaklarýn bittiði yerde bulunur. Cinsel iliþki sýrasýnda sertleþir ve duyarlýlýðý saðlar.

Zar (hymen): Vajina giriþinden hemen sonra bað dokusu ve damarlardan oluþan ince bir zardýr. Zarýn ortasý, adet kanamasýnýn dýþarý atýlmasýný saðlayacak biçimde açýktýr. Ender olarak tümüyle kapalý olabilir. Ýlk cinsel iliþki sýrasýnda zarda zedelenme ve açýlma olur ve her zaman olmasa da bir miktar kanama görülür. Ancak bazý zarlar ileri derecede esnek olur ve cinsel iliþkiye karþýn kanamayabilir. Zar; bisiklete, ata binme, düþme ve benzeri durumlarda zedelenmez.

Rahim (uterus): Döllenme sonrasý yumurtanýn yerleþtiði ve gebeliðin oluþtuðu yerdir. Bebeðin anne karnýndaki geliþimi burada olur. Kas ve bað dokusundan oluþur. Normalde 8 cm. uzunluðunda , 5 cm geniþliðinde ve 2.5 cm kalýnlýðýnda tersine duran bir armuta benzeyen bu organ, gebelik sýrasýnda bebeði, bebek eþini ve bebek çevresindeki sývýyý içinde barýndýrýp, büyümesine izin verecek þekilde geniþler ve tüm karýn boþluðunu kaplar. Doðumdan sonra 6 hafta içinde yeniden gebelikten önceki þekil ve büyüklüðüne döner. Rahmin iç yüzü ince bir doku (endometrium) ile örtülüdür ve her ay çocuðun yerleþmesi için hormonlarýn etkisiyle kalýnlaþýr, oluþacak gebeliðin en baþtaki hali olan döllenmiþ yumurta veya embriyonun yerleþmesi, saðlýk ve güven içinde büyümesi için gerekli yataklýðý yapar, besin maddelerini hazýrlar. Eðer gebelik olmazsa adet kanamasý þeklinde dýþarý atýlýr.

Tüpler (rahim kanallarý): Rahmin iki yanýndan çýkarak yumurtalýklara doðru uzanan 8 - 10 cm uzunluðunda boru þeklinde kanallardýr. Görevi yumurtalýktan atýlan yumurta hücresini yakalayýp, kendi içinde yumurtanýn sperm tarafýndan döllenmesini saðlamak ve döllenmiþ yumurtayý rahim içine taþýmaktýr.

Overler (yumurtalýklar): rahmin her iki yanýnda yaklaþýk 3.5x2x1 cm büyüklüðünde, üzeri girintili çýkýntýlý iki organdýr. Ýkisinin içinde döllenmemiþ, geliþmeye hazýr ortalama 400.000 – 500.000 yumurta vardýr. Ergenlik (buluð) çaðýnýn baþlamasý ile birlikte, her ay bunlardan bin kadarý döllenmek için yola çýkar, ancak çoðu kez bir tanesi olgunlaþýr ve yumurtalýk dýþýna çýkarýlýr. Atýlan bu yumurta tüp tarafýndan yakalanýr. Daha ender olarak birden çok yumurtanýn üretilmesi ve döllenmesiyle birbirinden farklý bebekler oluþturmak üzere çoðul gebelikler de oluþabilir. Buna en iyi örnek çift yumurta ikizleridir.

Adet görme, her ay rahim içini döþeyen endometriumun zamanýný doldurarak dökülmesi ve az bir kanama ile rahimden vajinaya, oradan da dýþarýya atýlmasýdýr. Rahim içini döþeyen dokunun rahim duvarýndan ayrýlmasý sýrasýnda az bir kanama oluþur, adet sýrasýnda ortaya çýkan kanamanýn nedeni budur.

Yumurtalýkta her adet döneminde bir yumurta olgunlaþýr. Yumurta olgunlaþmasý adet kanamasýnýn ilk günü baþlar ve ortalama 14 gün sürer. Olgunlaþan yumurta dýþarý adet kanamasýnýn 12-16 günleri arasýnda atýlýr. Tüpler ise yumurta atýlacaðý zaman yumurtalýklarýn üzerine bir el gibi yapýþýp vantuz gibi yumurtayý içine alýr. Eðer yumurta tüp içindeyken cinsel iliþki olmuþsa, kadýna geçen ve rahimden yukarýya doðru ilerleyen erkek tohum hücresi (sperm) erkekten getirdiði genetik özellikleri yumurtaya aktarýr. Bu olaya ”döllenme” denir. Döllenmiþ yumurta bölüne bölüne çoðalýrken, rahim kanalýndan rahime doðru iner ve rahim içine ulaþýnca adetin ilk gününden itibaren kalýnlaþan ve yumurtlamadan sonra bebeðin yerleþmesi için özel bir þekil alan rahmin iç yüzeyini döþeyen dokuya (endometrium) yerleþir. Rahim iç yüzeyini döþeyen dokudaki deðiþimler yumurta geliþirken ve atýldýktan sonra yumurtalýklardan salgýlanan hormonlarýn etkisi ile oluþur. Böylece yeni bir bebeðin oluþum öyküsü baþlar. Döllenmiþ yumurta yerleþtiði anda çeperlerinde binlerce hücre bulunan su dolu küçük bir lastik top görünümündedir. Daha sonra bu yapý içindeki hücrelerden bir kýsmý bebek oluþumunu sürdürürken, bir kýsým hücreler de anne ile bebek arasýndaki iliþkiyi saðlayan bir yapýya, halk arasýnda “çocuk eþi” denilen “plasenta” ya dönüþür. Eðer gebelik oluþursa çocuk eþi çýkardýðý hormonlarla hem yumurtalýðýn iþlevini üstlenir hem de rahim içini bebek için uygun ortamda tutar. Gebelik oluþmazsa çocuk eþi oluþmayacaðýndan yumurtalýðýn görevini sürdürecek hormonlar da oluþmaz. Böylece rahim iç yüzeyi dokusunun beslenmesi bozulur ve adet kanamasý ile atýlýr.

Ýlk adet görme yaþý bir kýzdan diðerine deðiþir. 9 ile 16 arasýnda herhangibir yaþta olabilir. Adet döngüsü, bir kanamanýn baþlamasýndan, diðer kanamanýn baþlangýcýna kadar geçen süredir. Kiþiye göre deðiþiklik gösterebilirse de iki adet dönemi arasýndaki süre ortalama 28 gündür. 21 ile 35 gün arasýndaki süreler normal kabul edilir. Bu döneme yeni giren genç kýzlarda ilk 1 - 2 yýlda adet düzensizlikleri olabilir. Daha sonra adetlerinin belli bir düzende olmasý gerekir. Kanama miktarý da kiþiye göre deðiþiklik gösterir.

Adet dönemleri birbirini izleyerek menopoza dek sürer. Menopoz, adet kanamalarýnýn artýk olmamaya baþladýðý döneme verilen isimdir. Ortalama olarak 45 - 50 yaþlarý arasýnda adet görme sona erer.

Hazirlayan YesiLYoL.NeT ve YesiLYoL.OrG Sitelerine Teþekkürler

Copyright © . Tüm haklarý saklýdýr. www.Pertekliyiz.Biz

Yayýnlanma:: 2005-09-06 (92 mal gelesen)