CHP Tunceli milletvekili Hüseyin Aygün, BDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş’ın Uludere olayının ardından söylediği “bu ülke ikiye bölünmüştür artık” sözünü kan ve toprak milliyetçiliği olarak tanımladı. Aydınları da PKK’nın kuyruğuna takılmakla suçlayan Aygün, “Türk gençleri yönünden bakan da yok, sanki onları bir ana doğurmadı” dedi.
Muhalifgazete. com’dan Safiye Işıklı’ya konuşan Hüseyin Aygün, BDP’ye yüklendi. BDP’nin bütün Kürtler adına konuşmasının büyük bir hata olduğunu belirten Aygün, “Demirtaş (Selahattin Demirtaş) söyledi işte, dedi ki ‘bu ülke ikiye bölünmüştür artık’, bunlar çok ağır sözler.

Bütün Kürtler öyle düşünmüyor ki. Bu sözler, barışa hizmet etmiyor ki, öyle olsun ayrılacaklar mı? Kürtler bunu mu istiyor yani. Ayrılıklar kan dökmeden, silahlı çatışmalar olmadan, soykırıma uğramadan olmamış ki, korkunç trajik sonuçları var. Bu demeçlerin bir yararı yok. Ayrılmalar, pek barışçıl yollarla olmamış tarihte. Dolayısıyla ayrılmayı önerenler çok korkunç bir süreci de önermiş oluyorlar.

‘Kan ve toprak milliyetçiliği’

Masum binlerce insanın hayatını kaybettiği bir deneyim, niye Türkiye’de de yaşansın. Ben düşünmeden söylediklerini düşünüyorum. Düşündüyseler, yaptıkları resmen kan ve toprak milliyetçiliğidir. Leyla Zana’nın demeci de yanlıştı. O zaman, hükümetin dediği gibi halka bir soralım. Ayrılma eğiliminin, en ciddi anketlerde bile yüzde 5’i bulmadığını biliyorum ben. Niye durmadan böyle demeçler veriliyor. Oradaki öfkeyi artırmak ve siyasi rant elde etmek için mi? Mesela Hasip Kaplan’ın sert sözleri oldu, gelmesinler herkeste silah var diye, bir yararı var mı bunun yani. Tamam, büyük bir katliam ama böyle neyi çözeceksiniz, BDP’nin de eleştirilmesi lazım” dedi.

Türk gençlerini ana doğurmadı sanki!

PKK’nın Tunceli’de sivilleri kurşuna dizdiğini söyleyen Aygün, aydınların sadece devlete değil PKK’ya da çağırı yapması gerektiğini söyledi. Aydınların bu tavrını ‘vicdansızlık’ olarak tanımlayan Aygün; ” PKK’yı da eleştiren bir noktadan bakmalıyız. Türkiye’deki aydınlar uzun süredir, PKK’nın kuyruğuna takılmış durumdalar. Eleştiri yapmıyorlar, sadece devlete, hükümete çağrı yapıyorlar. PKK’da yapsa, Uludere’de Türk savaş uçakları da yapsa, şiddeti her zaman reddetmeliyiz. Çok vicdansız buluyorum, devlet bir şey yaptığında yerden yere vuruyorlar, örgüt, bir sürü kişiyi, sorgusuz sualsiz kurşuna diziyor, tek bir kelam etmiyorlar. Bir sivili öldürmenin gerekçesi olabilir mi? Türk gençleri yönünden bakan da yok, sanki onları bir ana doğurmadı” dedi.

Seçimi BDP terörüyle geçirdik

Seçim döneminde BDP ve PKK’nın seçmen baskı yaptığını da iddia eden Hüseyin Aygün şöyle konuştu: Orayı tamamen örgüte terk etmişler, örgüt istediğini yapıyor. Biz Dersim’de resmen, PKK ve BDP terörü altında bir seçim kampanyası yürüttük.Yani tehdit ettiler bütün güçleri, burası bizimdir, hiç kimse giremez, adaylar ajandır deyip yoğun bir şekilde propaganda yaptılar. PKK’lılar, köylere indi, halkı tehdit ettiler, bu sandıklardan, BDP’nin bağımsız adayına oy çıkacak diye.

Dersim – Erdoğan’ın açıklamalarına cevap veren Demirtaş, “Sen bırak biz on koyun güder miyiz gütmez miyiz, bu senin işin değil, sen 35 gencin katledilmesinin hesabını ver” dedi. Eski statükonun yeni sahibinin AKP olduğunu belirten Demirtaş, ‘’Ben kimseye hakaret etmedim. Bir Genelkurmay Başkanı’nın Kürtlerin anadilde eğitimi için yaptığı açıklamanın bizim nazarımızda bir onbaşının yaptığı açıklamayla eşdeğer olduğunu da tekrarlıyorum” diye konuştu.

BDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, parti çalışmaları kapsamında geldiği Dersim’de partisinin halk toplantısına katıldı. Toplantı öncesi basın toplantısı düzenleyen Demirtaş, Başbakan Tayip Erdoğan’ın Dersim ile ilgili “literatürde varsa özür diliyorum” açıklamasına dikkat çekerek, “Yıllardır ödenmiş bedeller ve Dersim halkının onlarca kayıp mezarları, kayıp çocukları var. Sadece 38′de değil bu katliamlar 80′li, 90′lı yıllarda da var. Hatta 2000′li yıllarda failini yakalamadıkları cinayetler var. Tüm bunlar dururken Dersim halkının acılarıyla alay eder gibi il başkanları toplantısında ‘usulde varsa özür dilerim bu meseleyi de kapatalım’ diyemezsiniz” dedi.

Dersim halkının kendi içindeki parçalı duruşunun Dersim’e zarar verdiğine ifade eden Demirtaş, Dersim halkının birliği değil, tekliği reddetmesi gerektiğini söyledi. Demirtaş, “Her şeyden önce Dersim halkının birliği çok önemli. Dersim halkı tek bir siyasi düşüncenin etrafında toplanmak zorunda değildir. Tek bir inanca meyil vermek zorunda da değildir. Elbette ki Dersimlilerin ideolojik ve inançsal farklılıkları olur. Bütün bunlar bizim için değerli ve anlamlıdır. Kendi zalimlerine karşı birlik olmayı, kendilerine stratejik bir hedef olarak belirlemelidir. Dersim’deki bütün siyasi oluşumlar buranın halkına gerçekten hizmet etmek istiyorsa birlik konusunda daha geniş davranmalıdır. Dersim halkının değerlerine, birliğine, acısına dönük hiçbir saldırıyı biz BDP olarak kabul etmeyiz. Kendilerine Tuncelili diyen bazı siyasetçiler Dersim adını bile ağzına almaya çekindiği yerlerde bu halkın evlatları canlarını ortaya koydu” dedi.

DEMİRTAŞ’TAN ÖZELEŞTİRİ

Dersim’de siyasi faaliyetlerin yetersiz kaldığına dikkat çeken Demirtaş, yaşanan sorun ve sıkıntılardan dolayı BDP adına Dersim halkından özür diledi. Demirtaş, “Dersim halkının bize verdiği desteğe rağmen elbette ki bizde onların layık olduğu hizmeti sağlamakta yetersiz kalmışızdır. Bu yüzden Dersim halkına karşı bir özür borcumuz var. Ben bütün arkadaşlarım adına burada yaşanan bütün sorun ve sıkıntılardan, yetersiz hizmet ve siyasi faaliyetlerden birinci derecede sorumlu kişi olarak Dersim halkından özür diliyorum” dedi.

Gazetecilerin Başbakan Tayyip Erdoğan’ın dünkü grup toplantısında yaptığı açıklamaları ile ilgili soruyu yanıtlayan Demirtaş, “AKP’nin Genel Başkanı’na kendi kurul toplantısında yaptığı konuşmadaki seviyesizlikle cevap vermeyeceğim. Ortada Uludere katliamı gibi hesap verilmesi gereken ciddi bir gündem var. Ama AKP’nin Genel Başkanı bu konudaki sorumluluğunu yerine getirmek yerine gündem değiştirmeye çalışıyor. Bize hakaret ve tehdit ederek, hedef göstererek gündemi saptırmaya çalışıyor” dedi. Demirtaş, “Sen bırak biz on koyun güder miyiz gütmez miyiz, bu senin işin değil, buna halk karar verir. Sen 35 gencin katledilmesinin hesabını ver. Bunun dışında bir şey söyleme hakkın yok. Savaş uçağını kaldıran biz değiliz, bombaları bırak emrini veren biz değiliz. Bu olayın siyasi sorumlusu sensin, askeri sorumlusu da senin atadığın Genelkurmay Başkanı’dır. İkiniz de bu konuda birinci derecede sorumlusunuz” dedi.

‘ESKİ STATÜKONUN YENİ SAHİBİ AKP’DİR’

“19′u çocuk 35 yoksul Kürt köylüsünü neden katlettiniz?”diye soran Demirtaş, “Bunun hesabını veremediği için bize saldırıp, hakaret ederek gündemi değiştirmeye çalışıyor. Bizim gündemimiz Uludere katliamıdır. Onun dışındaki her şey gündemi çarpıtmaya dönüktür. Biz AKP Genel Başkanının bu gündemi değiştirmesine izin vermeyeceğiz. Ayrıca şunu da belirtmek istiyorum ki bugün tutuklanan paşalar, Genelkurmay başkanları siyasete yön vermekle suçlanıyorlar. Kendi atadığı Genelkurmay Başkanı ne yapıyor, siyasete yön vermeye çalışıyor. Kürt haklı kendi anadilinde eğitim yapamazmış, kendisi karşıymış. Senin işin mi, görevin mi? Neden Başbakan çıkıp da bu senin görevin değil demiyor? Siyasetçileri azarlıyor? Bunun iyi anlaşılması gerekiyor. Eski statükonun yeni sahibi AKP’dir” şeklinde konuştu.

Ortadoğu’da tüm halkların silahlandığını ancak Kürtlerin silahlı olmasına gösterilen tepkilere değinen Demirtaş, Leyla Zana’nın sözlerinin çarptırıldığını söyledi. Demirtaş, “Sayın Zana ile ilgili söyledikleri de tümüyle çarpıtmadır. Sayın Leyla Zana açıklamasında açıkça belirtmiştir, ‘silahların susması gerekir’ demiştir. Arap’ından, Fars’ından, İsraillisine kadar herkes silahlanırken, Kürt halkına ‘boynunuzu bükün oturun’ demek aymazlıktır. Biz her şey silahla çözülsün demiyoruz. Silahlar sussun, siyaset konuşsun. Ama Başbakan’ın bize dağın yolunu göstermesi bu işte ne kadar uzlaşmacı olduğunu gösteriyor. Onun asıl görevi, dağın yolunu göstermek yerine, dağdan inişi nasıl gerçekleştirecek onu söylemesidir. Yoksa Kürtler dağa nasıl gidileceğini biliyor. Merak etmesin” dedi.

HAKKIMDA 300 YIL İSTENİYOR

Genelkurmay Başkanı’nın suç duyurusu ile ilgili sorulan soruya da cevap veren Demirtaş, “Hakkımızda kaç fezleke hazırlandı, doğrusu sayısını bilmiyoruz. BDP grubu milletvekilleri hakkında kaç bin yıl ceza isteniyor bunu da bilmiyoruz. Hesaplamıyoruz, hesaplama gereği de duymuyoruz. En son hatırladığım kadarıyla benimle ilgili istenilen hapis cezası 300 yıla yakındı. Genelkurmay Başkanı da suç duyurusunda bulunmuş. Canı sağ olsun. Kaç yıl ceza verecekleri kendilerinin bileceği iştir. Ama binlerce fezleke içerisine Genelkurmay Başkanı’nın suç durusunu da koymak istiyorlarsa buyursunlar. Biz kimseden bunun için korkacak, boyun eğecek değiliz. Şunu da belirteyim ki ben kimseye hakaret etmedim, kimseye hakaret etmem de. Bir Genelkurmay Başkanı’nın Kürtlerin anadilde eğitimi için yaptığı açıklamanın bizim nazarımızda bir onbaşının yaptığı açıklamayla eşdeğer olduğunu da tekrarlıyorum” dedi.

Demirtaş’ın konuşmasın ardından BDP parti yöneticileri ve üyeleriyle yapılan toplantı basına kapalı gerçekleşti.

2 Kadın 8 Çocuk İmha Edilmiştir Arz Ederim!

Dersim’den Ankara’ya gönderilen raporlarda kadın ve çocukların imha edildiği soğukkanlı şekilde anlatılıyor. Raporlarda Dersimlilere karşı zehirli gaz ve yangın bombalarının da kullanıldığı yeralıyor.

18 Kasım 1937’de İsmet İnönü’nün “Dersim meselesinden kurtulduk” demecini verirken Yunus Nadi de Cumhuriyet gazetesinde “Tarihe gömülen Dersim’e dair” başlıklı yazıyı kaleme alıyordu. “Mart ayındaki karakol baskınında 33 askerin şehit edilmesine karşı yüzlerce isyancı öldürülmüş, Seyit Rıza ile kimi aşiret liderleri de 15 Kasım’da meydanda asılmıştı. Dersim Harekâtı yaklaşan kış ayları da düşünülerek sona erdirilmişti. Tunceli Valisi Korgeneral Abdullah Alpdoğan daha 2 Ekim 1937’de telgrafın başında bizzat bulunarak İçişleri Bakanı’na durumun sakin olduğunu, bugüne kadar 4 bin silah toplandığını ve kış bastırmadan uygun trenlerle dışarıdan gelen askerlerin garnizonlarına dönmesini tavsiye ediyordu. Gerek Bakan Şükrü Kaya gerekse Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak bu öneriye karşı çıkarak harekâta bölge dışından katılan bütün birliklerin yerine sadece bazılarının geri çekilmesi emrini verdiler.

Keza Ekim 1937’de çıkarılan kararnamelerle jandarma ve diğer birliklerdeki erattan teskeresi gelenlerin askerliği uzatılıyordu. Hükümetin Tunceli’nden çıkmaya niyeti yoktu ve daha uzun süre kalacağı belliydi. Bu gerginlik 2 Ocak 1938’de Kalan Deresi’nin olduğu bölgenin boşaltılma kararıyla aradığı kıvılcımı bulur. Kararın uygulanması için gelen 7 jandarma ve arkasından basılan Mercan Karakolu’ndaki iki asker şehit edilir. Durmuş gibi görünen çatışmalar, yerini asıl gerçeğe; bölgenin kendi yapısıyla devlet arasındaki mücadeleye bırakır. 1937 yılında ordu karşısında yenilen aşiretlere yardım etmemiş, çatışmalara girmemiş aşiretler, bu sefer sıranın kendilerine gelmekte olduğuna inanarak birlikte direniş kararı alırlar. Ankara ise, gerek mevsim koşullarını gerekse büyük çapta yeni bir operasyona hazırlanmak için gereken vakti dikkate alarak kış aylarının sona ermesini bekler. Beklenen ay Haziran’dır… 1, 3 ve 6 Haziran’daki çok sayıda yazışmada harekâtın ayın 10’undan önce başlayamayacağı belirtilmektedir. 6 Haziran 1938’de İçişleri Bakanı Şükrü Kaya Başbakan Celal Bayar’a yazdığı “çok gizli” ibareli yazıda Tunceli Harekâtı’na katılacak birliklerin tam listesini sunar ve bir hafta sonra harekât başlar.

Mercan Deresi, Kalan Deresi, Ali Boğazı, Merho Deresi, Laç, Dest gibi hem yoğun asinin bulunduğu hem mağaralar ve sarp kayalıklar nedeniyle coğrafi engellerin bulunduğu bölgeler ilk ve en önemli hedeflerdendir. Tank ve uçakların da katıldığı operasyon şiddetli çarpışmalarla başlar. Bu çağrılara uymayan aşiret üyelerinin sayısı bir çok kaynakta en fazla 5 bin kişi olarak gösteriliyordu. Ancak, 2 Kasım 1939’da tutulan resmi listeye göre 13 bin 806 kişi öldürülmüş; 2 bin 967 kişi sağ yakalanmış; 4 bin 616 kişi de teslim olmuştu. Bütün bu operasyonlar boyunca 199 şehit verilirken, 354 asker de yaralanmıştı. Hesapta bir tuhaflık vardı. Coğrafi açıdan çok zorlu; mağaralar, sivri kayalıklarla dolu dağlara sığınmış ve her karışını avucunun içi gibi bilen binlerce silahlı Dersimli neredeyse 1’e 65 zayiatla çarpışmıştı… Hesabı bozan neydi? Ya isyancıların sayısı binleri bulmuyor; ya ölenlerin çoğu silahsız sivillerdi… Hangisi doğruydu?Dersim’le ilgili neredeyse yarım asırdır tarafların birinin “katliam” diğerinin “isyanın bastırılması” dediği tartışmayla ilgili devletin gizli arşivlerindeki belgeler ne diyordu? 10’dan fazla belgede ölenlerin sayısıyla askerin kayıpları arasında derin bir tutarsızlık var. Kimisinde yüzlerce isyancı öldürülürken orduda bir kaç asker yaralanıyor. Kimi olaylar ise açıkça bir yargısız infazı çağrıştırıyor. Bunlara genellikle “esir köylülerin veya esirlerin kaçmaya kalkışmaları sırasında meydana gelen olaylar” ibaresi vurulmuş. Bir seferde 42, bir seferde 49 kişi “kaçarken” vurulmuş…

En tuhafı da bazen sayı bile verilmiyor; sadece, “imha edildiler” denilerek geçiliyor telgraflarda, raporlarda, mesajlarda… bir sayı bile olmuyorlar ölürken… Örneğin 3. Umum Müfettişi Orgeneral Kazım Orbay 12 Ağustos 1938’de bizzat Başbakan Celal Bayar’a geçtiği telgrafta 7. Kolordu’nun günlük çalışmalarını özetlediği 1. maddede “dünkü tarama sırasında mukavemet eden Zel dağının 2 kilometre güneyindeki Demenanlıların Korpuk köyü bu sabah teslim olmuşlarsa da sevkleri esnasında kaçmak isteyenler imha edilmiştir” diyor. Maalesef, devletin gizli arşivindeki resmi belgeye göre, 1938’de bir orgeneral Başbakan’a bir köy halkının imhasını sayılarını bile verme ihtiyacı duymadan bu kadar basit anlatabiliyor… 19 Ağustos’ta Kalosan Deresi Sin nahiyesinde tarama yapılırken karşı koyduğu ifde edilen “haydut ve şeriklerden” tek çatışmada 290’ının öldürülmesi… Keza, Başbakanlığa çekilen bu telgrafta, “Mazgirt’ten son kafile olarak toplanan 41 Demananlı ve 11 Haydaranlı haydut sevkleri esnasında kaçmışlar ve dur emrine itaat etmediklerinden imha edilmişlerdir” cümlesi de aslında o gün o bölgede neler olduğunu çok iyi anlatıyor… Benzer şekilde 281 kişinin tek seferde ve neredeyse nasıl öldürüldüğü bile açıklanmadan imha edildiği yazılıyor 15 Ağustos’taki telgrafta da.

Tunceli Valisi’nin 16 Eylül 1938’de geçtiği telgraftaki soğukkanlı ifade ise kan donduran cinsten. Vali, şu cümleleri kullanıyor: “elli yedinci alayın takviyeli bölüğü Tackerek civarında haydutların ateşine uğramış ve yarım saat müsaderede dört erkek iki kadın sekiz çocuk imha edilmiştir… mutat makamlara arz edilmiştir.” Kazım Orbay’ın imzasıyla geçtiği 15 Ağustos 1938 tarihli telgrafta da “41. Tümen, Munzur suyunun batısında tarama yaparken mukavemet gördüğü köylerdeki toplam 395 kişiyi imha etmiştir…” yazar.

Köy boşaltma, yakma ve bombalama

Belgeler sadece “yargısız infaz” ihtimalini güçlendiren; resmi rakam olan 13 bin 800 kişinin ölüm nedeni ve hatta gerçek rakam konusunda kafaları karıştırmakla kalmıyor. Gerek askerler gerekse uçaklar çok sayıda köyü bombalama, yakma, boşaltma icraatlarında bulunuyor. Hemen her önemli operasyonda “tayyareler” de görev alıyor ve özellikle köylerle coğrafi şartların zor olduğu yerlerde bombardımanda bulunuyorlar. Bazen insanlar ve hayvan sürüleri görüldüğünde de kim ve ne olduklarına bakılmadan yine bombardıman ediliyorlar.

Yakıcı ve boğucu bomba İstedim

30 Mart 1937’de, Tunceli Valisi Alpdoğan’ın Başbakanlığa yazdığı yazının 2. maddesinde “Tayyare Alay Kumandanından yangın ve Milli Müdafaa’dan yakıcı ve boğucu gaz bombaları istedim” cümlesi de artık kimi uygulamaların inkar edilemeyeceğini ortaya çıkaran bir başka örnek… Dikkat çeken bir yazışma da Kırmızı Mağara denilen yerle ilgili. Derin ve geniş olduğu için çok sayıda Dersimlinin sığındığı anlaşılan mağaraya muhtemelen bomba yanında boğucu gaz bombaları da atılıyor. Çarpışmalar süresince mağaradan onlarca ölü çıkıyor. Bunların 10’u ise çocuk…