Bölgedeki operasyonların da kendilerini olumsuz etkilediğini belirten arıcılar, sorunların çözümü konusunda yetkililerden yardım istiyor.

Resmi rakamlara göre, 48 bin, bir o kadar da kayıt dışı kovanın bulunduğu Tunceli'de, yıllık bal üretiminin 200 ton civarında olduğu tahmin ediliyor. 3 bal işletmesinin bulunduğu kentte, bal üretiminin neredeyse tamamı organik olarak gerçekleştiriliyor. Tunceli Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Binali Nurali, arıcılık sektörünün ciddi anlamda sıkıntı yaşadığını söyledi. Zor koşullarda üretim gerçekleştirdiklerini belirten Nurali, "Güvenlik nedeniyle yol kenarında üretim yapıyoruz ve sıkıntı yaşıyoruz. Bu insanlar nereye yerleştirilecek, nerede üretim yapacaklar. Bunların çalışması yapılmış olmalıydı" diye konuştu.

Nurali, Tunceli arıcılarının sorunlarına dikkat çekerek, "Sorunlarımızın çözümü konusunda bir sonuç alamıyoruz. Hayvancılığa sunulan imkânlar arıcılara da sunulmalıdır. Arıcılık Dersim'de bir sektördür" dedi. Alan darlığı ve yaylaların bilinçsiz kullanımı nedeniyle zor günler geçiren Tuncelili arıcıların sorunlarının bir an önce çözülmesi gerektiğine dikkat çeken Nurali, el değmemiş bir florada bal üretimi gerçekleştirdiklerini belirterek, "Özellikle yaylalar ve alan konusunda ciddi sıkıntılar yaşıyoruz. Birde dışardan gelen arıcılar ellerini kollarını sallayarak istedikleri yaylalara yerleşiyorlar. Zor koşullarda üretim yapıyoruz. Sorunlarımızın çözümü konusunda bir sonuç alamıyoruz" dedi.

'Yaylaların açılmasını bekliyoruz'

Hayvancılık için sunulan imkanların arıcılara sunulmadığını söyleyen Nurali, Türkiye'nin en kaliteli balını ürettiklerini ve sanayisi olmayan bir kentte kayıtlı 360 arıcının bulunduğunu hatırlattı. Nurali, "Açılan yaylalar sürü sahipleri tarafından istila ediliyor. Üretim istenilen düzeye çıkarılamıyor. Dersim'de 48 bin kayıtlı kovan, bir o kadarı da kayıt dışı var. Yetkililer daha hassas daha yapıcı olmalılar. Üreticilerimizin mağdur edilmemesi, yeni alanlar açılmasını bekliyoruz" dedi.

'Operasyonlar arıcılık sektörünü bitirecek'

Yayla yasağı arıcılık sektörünü bitirme noktasına getirdiğini ifade eden Pülümürlü Alican Güden, arıcılık sektörünün önündeki en büyük engelin bölgede devam eden operasyonların olduğuna işaret etti. Güden, şöyle konuştu: "Bir yandan güvenlik bölgesi ilan edilen yaylalar diğer yandan da operasyonlar devam ediyor. Bölgede tarım alanları çok sınırlı fabrikalarda yok buradaki insanlar arıcılık ile geçimini sağlıyor eğer operasyonlar bu şekilde devam ederse arıcılık sektörü bitmek zorundadır. O zaman Dersim bölgesi tamamen insansızlaşacaktır" diye konuştu.

Çoğu Kürt olan köylüler olayların fabrika sahibi Halil Duran tarafından Türk-Kürt kavgasıymış gibi yansıtılmaya çalışıldığını savunurken, İHD İzmir Şubesi tarafından oluşturulan bir heyet de köyde incelemelerde bulundu.

İzmir'ni Torbalı İlçesi'ne bağlı Yazıbaşı Köyü'nde bulunan Balkanlar Süt Ürünleri Fabrikası sahibi Halil Duran ile köylüler arasında fabrikanın çıkardığı gürültüden dolayı meydana gelen olayların durulmasının ardından olayın ayrıntıları da ortaya çıkmaya başladı. Olaylarda 1'i ağır 7 kişi yaralanırken, aralarında fabrika sahibi Halil Duran'ın da bulunduğu 12 kişi de gözaltına alındı. Eşi ülkücü olduğu iddia edilen kişiler tarafından linç edilmek istenen Abdullah Çakırca'nın annesi İnci Çakırca, olayı şöyle anlattı.'Önceki gün fabrika jeneratöründen çıkan gürültü nedeniyle fabrika sahibi Halil Duran'a uyarıda bulunduk. Ertesi gün İzmir'den özel olarak getirilen bir grup ülkücü 6-7 araç ile evimizin etrafında kornalara basarak gürültü çıkardı. Bunun üzerine dışarı çıkan oğlum kornaya basmamalarını rahatsız olduğumuzu söyledi. Oğlum Abdullah'a 'Defolup gidin buradan. Şerefsiz Kürtlerin burada işi yok' diyerek saldırmaya başladılar. Abdullah'a saldırınca diğer çocuklarım ve bazı köylüler de onu kurtarmak için dışarı çıktı. Bu arada ağaç ve sopayla beni de dövdüler.'

'Olayı fabrika sahibi Duran tetikledi' iddiası

Olayda ağır yaralanan Abdullah Çakırca'nın eşi Şükran Çakırca da 5 yıldır bu fabrikada çalıştığını belirterek, olay sırasında fabrika sahibi Halil Duran ile görüşmeye çalıştığını, ancak Duran'ın kendisine, 'Siz Kürtler buradan gidene kadar böyle olacak' dediğini iddia ederek, sorunun büyümesinin Duran'ın tavrından kaynaklandığını savundu. Duran'ın kendisine de tekme ve tokatlarla saldırdığını öne süren Çakırca, Duran'ın kocası Abdullah Çakırca için 'Bunu öldürün' talimatı verdiğini de iddia etti.

'Kürtlerin can güvenliği yok'

Gece geç saatlerde meydana gelen olayın etkisiyle uyanan ve komşusu Çakırca'yı kurtarmak için sokağa çıkan Çiçek Kara da saldırının tam anlamıyla faşist bir saldırı olduğunu belirterek, ülkücü grubun 'Ya allah bismillah allahu ekber' şeklinde sloganlar attığını söyledi. Grubun fabrika bekçisini de Vanlı olduğu için dövdüğünü ifade eden Kara, bundan sonra köyde gelişebilecek olası linç olaylarına karşı gerekli önlemlerin alınması gerektiğini, Kürtlerin köyde can güvenliklerinden endişe ettiklerini dile getirdi.

İHD heyeti incelemelerde bulundu

Olayın ardından sabah saatlerinde fabrika önünde toplanan Kürtler ile fabrika çalışanları arasında tekrar gerginlik yaşanması üzerine jandarma köyde geniş güvenlik önlemi aldı. Giriş çıkışların kontrollü olarak sağlandığı Yazıbaşı Köyü'ne İHD İzmir Şubesi tarafından oluşturulan bir heyet de giderek köylüler ve Torbalı Kaymakamlığı ile görüşmelerde bulundu. İHD heyetinin önümüzdeki günlerde olayın ayrıntılarına ilişkin bir rapor hazırlaması beklenirken, DTP İzmir İl Örgütü'nün de bir heyet oluşturarak köyde incelemelerde bulunacağı öğrenildi.

DİHA

Bu coğrafyada komünal özgür bir yaşam biçimiyle, varlığını ve tüm kültürel değerlerini koruyan bu toprakları kendisine kutsal mekan saymış Kürt Kızılbaş Alevi kültürüne beşiklik etmiştir. Bu nedenledir ki evliyaların, dewrêşlerin, mürşitlerin, Kızılbaş Alevi pirlerin ve kutsal ocakların mekanı bu coğrafya Alevi toplumu için kutsal sayılmıştır.

Alevi inancında doğa ve insanın kutsallığı ve insanın kendi yaşamını sürdürdüğü hava, su, ateş, ve toprağın kutsallığının bütün izleri bu coğrafyada halen mevcuttur. Bundan dolayı sömürgeci güçler bütün kurum ve kuruluşlarıyla Dersim toplumuna saldırmaları hiç de boş değildir. Toplumsal bir yaşam biçimi olarak şekillenen Kızılbaş Kürt Alevi kültürü, şekillendiği topraklarda, zamanla üretim araçlarının ortaya çıkardığı ilişki düzeyi bir toplumsal yaşam biçimi olarak gelişir. Şekillenen bu toplumsal ilişki, inanç ve toplumsal kültürün gelişmesine öncülük etti. Kimi zaman kültürel öğeler, ideolojiler kadar etkili olur. Bu nedenledir ki, egemen ve işbirlikçi güçler bu halkayı çok iyi yakalamış ve toplumun ulusal kültürel değerlerine saldırılar gerçekleştirmiştir. Bu saldırıların tümünün ortak amacı Kürt uluslaşması ve toplumsallaşmasının kültürel değerleriyle yaşamasını engellemektir. Dersim, geçmiş süreçlerde sömürgeci sistemin baskı ve katliamları sonucu işbirlikçi güçler tarafından ulusal ve toplumsallığı parçalanmış ve kendisine kültürel olarak da yabancılaştırılmak istenmiştir. Zaten kendi ulusal, toplumsal ve kültürel değerlerinden koparılmış bir halk, bir toplum bitmiş ya da başka güçlerin hizmetine girmiş olacaktır. Bu nedenle kültürün ulus ve toplumsal birlikteki rolü hayatidir.

Dersim 20. yüzyılın en kanlı, en vahşi bir katliamıyla kendisine dayatılan işbirlikçiliği asla kabul etmeyerek direnmiş, kendi kültürel değer yargılarıyla kendini ayakta tutmuş ve bunu ulusal kimliğinden asla koparmamıştır. Bundan dolayı da sürgün ve zorunlu iskan yasalarıyla büyük bir soykırıma tabi tutulmuş, onbinlerce insanının şehit vermiştir. Günümüzde de işgalci güçler hala aynı zihniyeti Dersim’e dayatmaktadır. Kürt özgürlük mücadelesinin gelişimiyle birlikte ilk defa tüm Kürdistan’da olduğu gibi, Dersim halkı da kendi kültürü ve tarihsel değerleriyle ulusal ve toplumsal birlik temelinde kendi öncüsü etrafında kenetlenmiştir. Dolayısıyla kültürün siyasetle çok yakından bağı vardır; siyaset bir anlamda toplumun kendisini düzenlemesi sanatıdır. Kültür ise kendini siyasetle düzenlemiş toplumun yaşam biçimidir. Bir toplum kendisini kültürel değerlerine bağlı, ahlaklı ve politik olarak yaratamazsa, o toplumun kendisini yönetme iradesi de oluşmaz. Bundan dolayıdır ki, özgürlük mücadelemize karşı oldukça tehlikeli akımlar ve ne yaptıkları, gücünü kimden aldıkları belli olan örgüt ve kişilikler kendilerini belli etmişlerdir. Kendini beş bin yıllık toplumun komünal ve tarihsel değerleri ile örgütleyen Dersim halkına karşı oldukça tehlikeli ve çok yönlü saldırılar söz konusudur. Bir taraftan Cumhuriyet yıllarındaki asimilasyon uygulanmaları, öte yandan siyasal farklılık diye dayatılan toplumsal parçalanma hiç bir şekilde Dersim halkının kültürünü ve ulusal kimliğini kendi özünden koparamayacaktır. Yine bu kültürle şekillenen Seyit Rıza, Zarife, Alîşêr, Mazlum, Rahime, Çiçek Selcan, Berîtan, Kazım, Haydar, Şiyar ve Zîlanların direniş kültür mirası bugün toplumsal olarak yaşamsallaşmıştır. Bu kültürün daha güçlü toplumsallaştırılması gerekmektedir.

Gerçekleştirilen festivaller bu kültürün toplumsallaşmasına hizmet etmekte ve siyasal taleplerimize katkı sunmaktadır.
13 Haziran’da Rüsselsheim’da Dersim Kültür Festivali düzenlenecektir. Bu festival özünden saptırılan Dersim’in tarihsel misyonunu yaşatmada, ulusal birliğimizle kenetlenmede ve özgürlüğe götürmede Avrupa’da yaşayan halkımızın en büyük güvencesi olacaktır. Yıllardır bu birliği parçalamak isteyen, kültürel değerlerimizi çarpıtan ve kendine ‘sol’ diyen kimi çevreler ve güçler, Türk devlet politikalarından ayrı ve kopuk değillerdir. Bu festivaller halkımızın kültürel varlığını sürdürmesine hizmet ettiği kadar, onun ulusal siyasal çıkarınadır da. Bu kültürel etkinliği sahiplenmek sürecin siyasal gelişimine de müdahaledir. Yurtseverlerimiz, kimi çevrelerin farklı dayatmalarını asla masumane görmemeli ve bu festivali en görkemli şekilde sahiplenmelidir.

Tüm Dersimliler ve Dersim dostlarının 13 Haziran’da Rüsselsheim’da yapılacak olan Dersim Kültür Festivali’ne katılmaya, çilekeş Dersim halkı üzerinde oynanan oyunları boşa çıkarmada tarihsel bir görev olarak yaklaşmasını bekliyoruz.

13 Haziran’da Rüsselsheim’da düzenlenecek olan Dersim Kültür Festivali’nde buluşalım.

HAYDAR MUNZUR